Hosgeldiniz! Anonymous
Özel Arama

TANBUR'UN TARİHÇESİ

Tambur ve Yaylı Tambur Sazları

TANBUR'UN TARİHÇESİ

İleti neyhane » 02 Nis 2011, 23:33

Kelime okunuşu taunbur olan bu saz, Klasik Turk Müziğinin en önemli telli ve mızraplı çalgılarındandır.


Tanbur yada Tambur, kelimesinin etimolojisi üzerinde, Arap ve Fransız yazarlar başta olmak üzere bir çok yazar tarafından durulmuştur. Araplar kelimenin "kuzunun kuyruğu" anlamına gelen dumba-i bara'den geldiğini söylerler. Fransız yazarlar ise Larousse, Darmesteter, Davzat gibi lugatlarda; kelimenin, Farsca "davul" demek olan tebir veya Arapca "davul" anlamına gelen taboul' dan geldiğini söylerler. Diğer bazı yazarlara göre de tanbur kelimesi Kaldenice "at derisi ile şarkı söylemek" anlamındaki ta-am-ba-ur, İspanyolca tebe ul atabel, Arapçada et tabl gibi deyimlerden türemiştir.

İngiliz arkeolog Francis Galpin, Mezopotamya'da Sümer medeniyeti üzerine yaptığı çalışmalar sırasında pantur isminde bir sazın varlığinı ortaya çıkartmıştır. "Pan" Sümerce'de yay manasındadır; "tur" ise çocuk, küçük, demektir. Şu halde "pantur" küçük yay manasını ifade eder. Av yayı kirişinin parmakla titreştirildiğinde çıkan sesi büyütmek için yayın altına ses kutusu eklenmiş ve bugünkü tanbura yakın bir şekil arzetmistir. Tanburun atasının bu çalgı olduğu kabul edilmektedir. Gürcülerin tanbur'a "panturi" adı vermeleri de bu ihtimali kuvvetlendirmektedir. Sözcük sonraları İran'da ve Ortaasya'da, daha çok bağlamaya benzeyen armudi gövdeli, uzun saplı çalgıların ortak adı olarak kullanılmıştır. Asya Türklerinin bugün de kullandıkları benzer çalgılar tanbura, dombra gibi adlar taşır.


Tanburu Lut Kavminin genç erkekler için bulduğu rivayet edilir. Tarihte tanbura; Farabi'de (ölm.950) Horasan Tanburu, Maragali Abdulkadir' de (doğ.1310-1350, olm.1435) Tanbur-u Sirvaniyan ile Tanbura-i Turki adlarındakı çesitleri ile değinilmiştir. Zamanımızda kullanılan tanbur ise ilk kez Kantemiroğlu' nda (doğ.1673, ölm.1723) görülmüştür. Dimitri Kantemir tarafından tanbur, Türk Müziği ses sistemini ifade maksadıyla kullanılmiştır.

Tanburi Büyük Osman Bey, Tanburi İzak, Tanburi Cemil Bey, Kadı Fuad Efendi, Mesut Cemil Bey, Refik Fersan, İzzettin Ökte, Necdet Yaşar, Abdi Coşkun, tavır olarak örnek alınan tanburilerden bazılarıdır.


Kaynak:tanburatolyesi.com/tarihce.html
Koskoca Alemde Yalnız Bir Kulum!
Kullanıcı avatarı
neyhane
Site Yöneticisi
Site Yöneticisi
 
İleti: 1181
Kayıt: 28 Mar 2011, 20:57
Cinsiyet: Erkek
Yasadiginiz sehir: İstanbul-I (Avrupa)
Bulunduğu_ilçe: * Beylikdüzü İlçesi
Dogum_Tarihi: 06 Mar 1987

Tanbur ve yaylı Tanbur

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyenler: Kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir